هومن سیدی:جنس سینمای من اجتماعی-رئالیستی تلخ و گزنده است

هومن سیدی با حضور در فیلمها و مجموعه هایی مثل «راه بی پایان» ساخته همایون
اسعدیان، «یک تکه نان» ساخته کمال تبریزی، «چهارشنبه سوری» ساخته اصغر فرهادی،
«پابرهنه در بهشت» ساخته بهرام توکلی، «تاثریا» به کارگردانی سیروس مقدم و
«مهرآباد» به کارگردانی سجادی حسینی تواناییهای هنری خودش را نمایان کرده است. سیدی
بعد از شروع فعالیت حرفه ای کارگردانی با ساخت فیلمهای کوتاه و سپس فیلم سینمایی
«آفریقا» توانش را در ساخت فیلمهای اجتماعی مبتنی بر ساختار رئالیستی و واقع
گرایانه با بازی شهاب حسینی و جواد عزتی به رخ کشاند.
هومن سیدی با فیلم جدیدش
«سیزده» به جشنواره سی و یکم می آید. فیلمی که با محوریت قرار دادن زندگی یک نوجوان
به طرح دغدغه های اجتماعی می پردازد.
گفتگوی «نسیم»، با او را در ادامه
میخوانید:
در فیلم قبلی تان «آفریقا» قهرمان های داستان تعدادی جوان بودند. در
فیلم «سیزده» هم گویا به سراغ زندگی نوجوانها رفته اید.
- در فیلم «سیزده»
نوجوان، قهرمان اصلی فیلم نیست ولی داستان فیلم داستان یک نوجوان سیزده ساله است و
در کنار آن تعدادی جوان هم حضور دارند و حضور نوجوان باعث می شود نقبی به زندگی
تعدادی آدم جوان بزنم.
البته اگر قهرمان فیلمم یک نوجوان باشد عیب و ایرادی
ندارد و پایه ای تر کار دنبال خواهد شد. موقعی که دختر و یا پسری به سن جوانی می
رسد عملکردهایشان با نحوه تربیت و زیستشان در نوجوانی مرتبط می شود.
در فیلم
«سیزده» به طرح این مسئله پرداختم و اینکه چه عواملی باعث می شود آدمها درجوانی نوع
عملکردشان را انتخاب کنند و اینکه چقدر راهشان درست و یا غلط خواهد بود.
پس در
«سیزده» به مساله شکل گیری شخصیت آدمی درسن نوجوانی پرداخته اید.
- بله ، عملکرد
آدمها در ادامه زندگیشان در این سن و سال رقم می خورد و مشکلی که مادر داستان فیلم
با آن روبه رو است ، این مسئله است که نمی خواهد پسر نوجوانش باری به هر جهت بزرگ
شود و تلاش می کند با تاثیر گذاری بر رفتار و سکنات فرزندش او را در مسیر درستی
هدایت کند.
در «آفریقا» شاهد نگاه تلخ تان نسبت به اجتماع بودیم. آیا در فیلم
«سیزده» باز هم شاهد نگاه رئالیستی تلخ و گزنده شما که در فیلم قبلیتان دیده می شد
هستیم؟
- در ساخته های هر فیلمسازی یک سری از نگاههای شخصی وجود دارد و ممکن است
سال به سال دستخوش تغییرو تحول بشود و تلخ تر، کمدی تر، یا رک ترو یا درونی تر
بشود.
منتهی جنس سینمای که من به آن تعلق خاطر دارم همین سینمای اجتماعی
رئالیستی تلخ و گزنده است.
پس در فیلم «سیزده» مثل کارهای سینمایی و تئاتریتان
( فیلم «آفریقا» و نمایش «روایت ناتمام یک فصل معلق») با خشنوت صریح و تکان دهنده
ای روبه رو خواهیم شد!
- بله، به شدت خشونت در رفتار و کنش های شخصیت های فیلم
«سیزده» وجود دارد. البته خودم آدم آرامی هستم و اصلا خشن و دعوایی
نیستم.
واقعیت این است که جامعه به دلیل شرایطی که وجود دارد سمت و سوی خشونت از
نوع لگام گسیخته اش می رود و باید در قالب ساخت فیلم در مورد رواج این خشونت به
مسئولین، مردم و افراد جامعه هشدار داد و نشان ندادن خشونت موجود در جامعه صورت
مسئله را پاک نمی کند و رسالت اصلی سینما نشان دادن همین مسائل روز اجتماعی و نقد و
بررسیشان است.
در دهه شصت فیلمسازی مثل ابوالفضل جلیلی با ساخت فیلم هایی از
جنس «گال»، «دت یعنی دختر» و «یک داستان واقعی» به سراغ زندگی نوجوانانی رفت که
زندگی سخت و خشنی دارند. آیا این نوع رویکردها در دهه های مختلف توسط فیلمسازان
درباره فیلم ساختن درباره نوجوانها مقتضیات شرایط اجتماعی است؟
- به طور دقیق
نمی دانم ابوالفضل جلیلی و یا سایر دوستان فیلمساز بر اساس چه انگیزه و یا ضرورتی
به سراغ ساخت این نوع از فیلمها در دهه های شصت و قبلترش رفته اند اما در مورد خود
من دغدغه شخصیم من را به سمت این نوع فیلمسازی متمایل کرد و نمی توانم آینده و
سرنوشت این نوجوانها را حدس بزنم و آن را مبهم می دانم.
در فیلم «سیزده» محوریت
موضوع پرداختن به زندگی نوجوانی است که زندگی خانوادگیش از هم گسیخته شده است و بچه
های طلاق به خصوص قشر متوسط روبه پایینشان با این چالشها روبه رو هستند و کسی به
فکر آینده و سرنوشتشان نیست. حرف های درونیم را در قالب دل نگرانی های و در قاب
تصویردر این فیلم نشان دادم.
فیلم قبلی شما «آفریقا» علیرغم شایستگی های بسیارش
چندان در جشنواره فجر دیده نشد. حضور فیلم «سیزده» در جشنواره فیلم فجر چقدر
برایتان مهم و تعیین کننده است؟
- رونمایی فیلم در جشنواره فیلم فجر برایم بسیار
مهم و اثر گذار است. زیرا در جشنواره فیلم فجر همه نوع تماشاگری اعم از مخاطب عام
وحرفه ای سینما، منتقدان، کارشناسان و اهالی سینما فیلم را می بینند و فیلم در بوته
نقد و بررسی قرار می گیرد. دیده شدن فیلم در چنین پروسه ای برایم فوق العاده حائز
اهمیت است و می توانم برآیند نظرات درباره کیفیت فیلمم را متوجه شوم.
سلام برسینمای ایران