نشست خبری فیلم «چ» در جشنواره فیلم فجر 

نشست پرسش و پاسخ فیلم «چ» (چمران) با حضور ابراهیم حاتمی‌کیا (نویسنده و کارگردان)، سعید راد، مریلا زارعی و بابک حمیدیان (بازیگران)، فردین خلعتبری (آهنگساز) و با اجرای محمود گبرلو (منتقد) در سالن سعدی مجتمع فرهنگی برج میلاد برگزار شد.

ابراهیم حاتمی‌کیا در این جلسه گفت: نزدیک سال 80 ایده این فیلم مطرح شد و حدود 11 سال در ذهن ما بود. ولی به طور فعال پیش‌تولید و تولید آن که سنگین بود حدود سه سال طول کشید. این فیلم اندازه سه فیلم سینمایی وقت و انرژی از من گرفت. وی ادامه داد: آماده هستم نظراتی را درباره فیلم بشنوم که این ماجرا به گونه‌ای دیگری هم می‌توانسته باشد. ولی با تحقیقاتی که من انجام دادم بخش اصلی کار همین بوده است. 
حاتمی‌کیا همچنین درباره صحبت‌هایی که مبنی بر بازگشت او می‌گویند گفت: من هم مانند آقای مهرجویی این صحبت‌ها را درک نمی‌کنم. من همان فیلمساز بوده‌ام و هستم. ممکن است از چیزی دور یا به آن نزدیک شوم ولی همان فیلمساز هستم و خوب نیست که بخواهند بعضی فرزندهایم را نفی کنند و برخی دیگر را بولد کنند. 
وی ادامه داد: هر چه در فیلم‌هایم می‌بینید دغدغه خودم است. من جایی نرفته‌ام که بازگردم و راه خودم را ادامه می‌دهم. 
حاتمی‌کیا درباره پایان فیلم هم گفت: همه فیلم به خاطر پایان آن نوشته شده و اتفاقی که در واقعیت افتاده و اینجا هم شنیده می‌شود پیام امام خمینی است. نگاه او به مسائل در فیلم مورد توجه قرار دارد و در طول فیلم جلوه می‌کند.
وی درباره سکانس خداحافظی چمران با بچه‌هایش هم گفت: روزی که می‌خواستم چمران را بسازم به این توجه داشتم که فضای فیلم مردانه است. در حالی که اگر چمران را فقط با یک ماموریت تعریف کنیم به او ظلم کرده‌ایم. هیچ‌گاه صحبت نمی‌شود که او همسر آمریکایی و چهار فرزند داشته است. طبعا من دلم می‌خواست که به این بخش زندگی او توجه کنم. 
حاتمی‌کیا تاکید کرد: «چ» صراحتا فیلم من است. وقتی علی حاتمی کمال‌الملک را ساخت خیلی‌ها گفتند که این واقعیت نیست. هر واقعه را هر کسی از زاویه خودش می‌بیند. خصوصا در هنر این خلق کردن اهمیت زیادی دارد. مشخصا اگر کس دیگری این فیلم را می‌ساخت طور دیگری به آن نگاه می‌کرد. روزی چمران برای من چمران شد که درباره آن حرف بزنم که دیدم او مردم صلح است ولی نه به هر قیمت. با وضعیت موجود این را کاملا حس می‌کنیم. در آن روزها به خاطر فجایعی که در بیمارستان اتفاق افتاد و من نمی‌خواستم خیلی نشانش دهم روحیه عمومی جریحه‌دار شده بود. 
وی با انتقاد از بودجه‌های فاخر گفت: من خودم به صرف هزینه‌های بی جهت منتقدم ولی برخی موضوعات هستند که نظام باید برایش خرج کند ولی با دقت خرج کند تا شرایطی فراهم نشود که گروهی بیایند و دستمزدهای آن‌چنانی بگیرند. خدا نکند بیت‌المال را داغان کنیم.
حاتمی‌کیا افزود: این فیلم 6 میلیارد تومان بودجه صرفش شده است و پیش‌بینی ما حتی بیشتر از این بود که کنترل شد و با همین بودجه ساخته شد. فیلم فاخر باید ساخته شود ولی کار به اهلش سپرده شود. 
وی تصریح کرد: پول فیلم‌های من را سفارت هلند و جشنواره فیلم برلین نمی‌دهد. این را باید نظام جمهوری اسلامی بدهد ولی بابت هر ریالش باید پاسخ‌گو باشیم. 
حاتمی‌کیا درباره نقش ارتش در فیلمش گفت: یکی از مسائل اساسی این فیلم ارتش است. آن زمان اتفاقاتی می‌افتد که من تحقیق مفصلی درباره ارتش کردم تا مشکل‌هایش را طرح کنم. تعدادی از سران ارتش برکنار و اعدام شده‌ بودند و اشکالاتی در آن بود. خیلی‌ها فراموش می‌کنند ارتشی قبل از انقلاب بوده که در خدمت حکومت پهلوی بوده و ارتشی هم بعد از انقلاب شکل گرفته است. امیدوارم ارتش نگاه محبت‌آمیز من را دیده باشد. سعی من این بود که آن‌چه از ارتش می‌توانستم را نشان دهم. دلم می‌خواست آن‌ها همدلی بیشتری با من کنند. هلیکوپتر فیلم را سپاه داد در حالی که باید این کار را ارتش انجام می‌داد. 
وی درباره اینکه چرا سال‌ها فیلم جنگی نساخت گفت: شرایطی در جامعه بود که نمی‌تواستم فیلم جنگی بسازم ولی نمی‌خواهم این مسئله را بیشتر باز کنم. من آدم این دولت و آن دولت نیستم. حس می‌کردم مثلا اگر حرفی را در «دعوت» بزنم درباره جنگ حرف زده‌ام. غصه‌ام هست که درباره جنگ فیلم کم ساخته‌ایم و هنوز آدم‌هایی که توانایی ندارند وارد سینمای جنگ می‌شوند. احساساتی به من سفارش‌هایی می‌دهد ولی عقلم را هم باید کنترل کنم. دلم می‌خواهد هواپیما روی سرزمینم بچرخد و هر جا مسئله‌ای را قابل پرداخت دانستم آن را بسازم. امیدوارم بتوانم باز هم درباره مسائل مختلف جنگ بتوانم فیلم‌هایی را جلوی دوربین ببرم. 
 
سعید راد هم درباره صحبت‌هایش در افتتاحیه گفت: اگر من با حرف‌هایم مشکلی برای مسئولان جشنواره ایجاد کرده‌ام عذرخواهی می‌کنم. ما بازیگران دنیا و احساس خودمان را داریم که با دیگران خیلی فرق می‌کند. وقتی از من دعوت می‌کنند و دچار احساس می‌شوم و حرف‌هایی می‌زنم ای کاش همان‌جا مانع شوند. این روزها به قدری شرمنده شدم که نمی‌توانم خودم را ببخشم.وی درباره فیلم هم گفت: قرار بود در فیلم کیمیایی بازی کنم که پیشنهاد حاتمی‌کیا آمد و کیمیایی گفت شانس خوبی داری و حتی اگر لازم باشد پروژه را تعطیل می‌کنم تا تو به آن فیلم برسی. فیلم‌هایی مانند «چ» با این شکوه ساخته می‌شود تا سینمای ملی ایران رشد کند. کسانی پشتدوربین این فیلم بودند که برای کشورمان افتخار کسب کرده‌اند. راد در ادامه به احترام حاتمی‌کیا از جایش بلند شد و از حضار هم خواست به احترام او بایستند. 
 
بابک حمیدیان که بغض کرده بود هم گفت: کاش در دنیای بهتری زندگی می‌کردیم که وقتی احساساتی می‌شویم نگویند ریا کرده‌ای. الان برای اولین بار فیلم را دیده‌ام و نمی‌دانم باید به کی خسته نباشید بگویم و به چی فکر کنم. 
 
فردین خلعتبری هم گفت: کار کردن با ابراهیم حاتمی‌کیا بسیار سخت و شیرین است. خوشحالم که این پروژه سینمایی باعث ارتباط خوب آدم‌ها با هم می‌شود. وی همچنین با اشاره فیلم‌های اول و دوم گفت: کسانی هستند که فیلم‌های اول و دوم‌شان را می‌سازند که بسیار جوان هستند و در خیلی عرصه‌ها به آن‌ها توجه نمی‌شود. بهتر است از عوامل فنی این فیلم‌ها هم تقدیر شود. 
خلعتبری درباره استفاده نکردن از موسیقی کردی در این فیلم بیان داشت: تمام اتفاقاتی که برای موسیقی فیلم افتاده با هماهنگی کارگردان انجام شده و زمان ساخت آن از نرمال آن در ایران بسیار طولانی‌تر بوده است. 
حاتمی‌کیا درباره حضور نشنیدن آهنگ چاووشی در تیتراژ فیلم گفت: او و گروهش آمدند فیلم را دیدند و قرار شد کار مستقلی برای چمران انجام دهند و نمی‌دانم چرا این خبر منتشر شد که قرار است آهنگ تیتراژ را بخوانند. 
وی درباره سکانس‌های عظیم هلیکوپتر فیلم هم گفت: این کار کاملا با نیروهای بومی انجام شد و وقت زیادی از ما گرفت. می‌توانستم یک فرد اسکار گرفته را بیاورم ولی فکر نمی‌کنم آن‌ها می‌توانستند فضاهای کشور ما را به خوبی بشناسند.